เตรียมสอบนักวิเคราะห์นโยบายและแผน สป.กษ. 2569 ต้องอ่านอะไรบ้าง? เจาะขอบเขตภาค ข 200 คะแนน

สรุปสั้น ๆ: หากเตรียมสอบ นักวิเคราะห์นโยบายและแผนปฏิบัติการ สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (สป.กษ.) ปี 2569 ควรแบ่งเนื้อหาภาค ข ออกเป็น 5 กลุ่มหลัก ได้แก่ กฎหมายและระเบียบราชการ, ยุทธศาสตร์และแผนระดับประเทศ, นโยบายและสถานการณ์ด้านการเกษตร, ภารกิจของกระทรวงและสำนักงานปลัดกระทรวง และการวิเคราะห์นโยบาย/แผน/โครงการ โดยภาคความรู้ความสามารถที่ใช้เฉพาะตำแหน่งมีคะแนนเต็ม 200 คะแนน

ตำแหน่ง นักวิเคราะห์นโยบายและแผนปฏิบัติการ ของสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นอีกหนึ่งตำแหน่งที่ขอบเขตสอบค่อนข้างกว้าง เพราะไม่ได้วัดเพียงความรู้ด้านการวางแผน แต่เชื่อมตั้งแต่กฎหมายราชการ ยุทธศาสตร์ระดับประเทศ นโยบายด้านการเกษตร ไปจนถึงการบริหารโครงการและงบประมาณ

ถ้าอ่านทุกเรื่องโดยไม่แบ่งหมวด มีโอกาสเสียเวลาและมองไม่เห็นว่าหัวข้อต่าง ๆ เชื่อมกันอย่างไร

บทความนี้จึงเรียบเรียงขอบเขตสอบจากประกาศออกเป็นหมวด เพื่อช่วยให้เห็นว่า ควรอ่านอะไร และควรเริ่มจากตรงไหน

---

นักวิเคราะห์นโยบายและแผน สป.กษ. ปี 2569 รับกี่อัตรา?

สำหรับการรับสมัครรอบปี 2569 ตำแหน่งนักวิเคราะห์นโยบายและแผนปฏิบัติการมีรายละเอียดสำคัญดังนี้

สามารถดูรายละเอียดการรับสมัคร กำหนดการ และคุณสมบัติทั้งหมดได้ที่ ข่าวรับสมัครสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปี 2569

หากยังไม่เข้าใจว่าภาค ก และภาค ข แตกต่างกันอย่างไร สามารถอ่าน สอบราชการ ภาค ก ภาค ข ภาค ค ต่างกันอย่างไร? เพิ่มเติมได้

---

นักวิเคราะห์นโยบายและแผน สป.กษ. ทำหน้าที่อะไร?

ลักษณะงานของตำแหน่งนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับ การศึกษา วิเคราะห์ และจัดทำนโยบาย ยุทธศาสตร์ แผนงาน และโครงการ รวมถึงติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน เพื่อสนับสนุนการบริหารของสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

งานที่เกี่ยวข้อง เช่น

• ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และสถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง
• รวบรวมข้อมูลเพื่อประกอบการจัดทำนโยบายและแผน
• จัดทำแผนงานและโครงการ
• วิเคราะห์และจัดทำข้อเสนอประกอบการตัดสินใจ
• ติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน
• ประสานแผนและโครงการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• จัดทำข้อมูลและรายงาน
• ให้คำปรึกษาและเผยแพร่ความรู้ด้านนโยบาย แผนงาน และโครงการ

จึงเห็นได้ว่า ขอบเขตข้อสอบภาค ข มีความสัมพันธ์กับงานจริงค่อนข้างชัดเจน โดยเฉพาะเรื่องยุทธศาสตร์ การจัดทำแผน การบริหารโครงการ การติดตามประเมินผล และการวิเคราะห์สถานการณ์

---

ภาค ข นักวิเคราะห์นโยบายและแผน สป.กษ. สอบอะไรบ้าง?

ตามประกาศ การสอบความรู้ความสามารถที่ใช้เฉพาะตำแหน่งใช้วิธี สอบข้อเขียน คะแนนเต็ม 200 คะแนน

เพื่อให้อ่านง่ายขึ้น สามารถแบ่งขอบเขตสอบออกเป็น 5 กลุ่มใหญ่

---

1. กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติราชการ

ประกาศกำหนดให้สอบเรื่อง

ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมาย และระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติราชการ

หมวดนี้ควรเตรียมพื้นฐานของระบบราชการให้แม่น เพราะกฎหมายและระเบียบหลายเรื่องเชื่อมกับการจัดทำนโยบาย แผนงาน งบประมาณ และการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่รัฐ

เวลาอ่านกฎหมาย ไม่ควรเน้นจำเฉพาะข้อความ แต่ควรจับประเด็น เช่น

• วัตถุประสงค์ของกฎหมาย
• อำนาจและหน้าที่
• ผู้มีอำนาจดำเนินการ
• ขั้นตอนหรือกระบวนการ
• หลักเกณฑ์สำคัญ
• ข้อยกเว้น
• ระยะเวลา
• จุดที่กฎหมายแต่ละฉบับเชื่อมกับการทำงานราชการ

ในแพ็กเกจของ Sobdai มีการจัดสรุปกลุ่มกฎหมายแยกไว้สำหรับทบทวน เช่น กฎหมายข้อมูลข่าวสารของราชการ กฎหมายวิธีการงบประมาณ กฎหมายวินัยการเงินการคลังของรัฐ และกฎหมายอื่นที่สัมพันธ์กับการปฏิบัติราชการ

เทคนิค: หลังอ่านกฎหมายแต่ละเรื่อง ควรทำข้อสอบทันที เพื่อทดสอบว่าเราแยก “หลักทั่วไป – ผู้มีอำนาจ – ขั้นตอน – ข้อยกเว้น” ได้จริงหรือไม่

---

2. ยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บท และแผนด้านการเกษตร

นี่เป็นหนึ่งในหมวดใหญ่ที่สุดของตำแหน่งนี้

ประกาศระบุถึง

• ยุทธศาสตร์ชาติ
• แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ
• แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570
• แผนปฏิบัติการด้านการเกษตรและสหกรณ์ ระยะ 5 ปี พ.ศ. 2566–2570
• แผนอื่นที่เกี่ยวข้องของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
• แผนที่เกี่ยวข้องของสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ไม่ควรอ่านแต่ละแผนแบบแยกจากกันทั้งหมด แต่ควรเข้าใจ ลำดับและความเชื่อมโยงของแผน

แนวคิดที่ควรจับให้ได้ เช่น

ยุทธศาสตร์ระดับประเทศ
↓
แผนแม่บท / แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
↓
นโยบายและแผนด้านการเกษตร
↓
แผนของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
↓
การแปลงแผนสู่โครงการและการปฏิบัติ

เวลาอ่านควรจับประเด็น

• วิสัยทัศน์
• เป้าหมาย
• ประเด็นยุทธศาสตร์
• ตัวชี้วัด
• แนวทางการพัฒนา
• ความเชื่อมโยงระหว่างแผนแต่ละระดับ

โดยเฉพาะ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 และแผนด้านการเกษตร ควรเข้าใจภาพรวมก่อน แล้วค่อยลงรายละเอียดส่วนที่เกี่ยวข้องกับภาคการเกษตรและการบริหารภาครัฐ

---

3. นโยบายรัฐบาลด้านการเกษตร และสถานการณ์ปัจจุบัน

อีกส่วนที่ต่างจากข้อสอบสายวิเคราะห์ทั่วไป คือประกาศระบุชัดว่าต้องมีความรู้เกี่ยวกับ

• นโยบายของรัฐบาลด้านการเกษตร
• สถานการณ์เศรษฐกิจ
• สถานการณ์สังคม
• สถานการณ์การเมือง
• สถานการณ์สิ่งแวดล้อม
• ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ

หมวดนี้ไม่เหมาะกับการอ่านแบบท่องจำเพียงอย่างเดียว เพราะโจทย์อาจต้องใช้ความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่าง สถานการณ์ → ปัญหา → นโยบาย → ผลกระทบ

เวลาอ่านข่าวหรือสถานการณ์ ควรถามตัวเองว่า

1. ปัญหาคืออะไร?
2. ใครได้รับผลกระทบ?
3. เกี่ยวข้องกับภาคเกษตรอย่างไร?
4. รัฐมีนโยบายหรือมาตรการอะไร?
5. มาตรการนั้นเชื่อมกับแผนหรือยุทธศาสตร์ใด?
6. ผลลัพธ์หรือตัวชี้วัดที่ต้องการคืออะไร?

วิธีนี้จะช่วยให้พร้อมสำหรับโจทย์ที่ไม่ได้ถามเพียง “จำได้หรือไม่” แต่ต้องนำข้อมูลหลายส่วนมาวิเคราะห์ร่วมกัน

---

4. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

หัวข้อนี้ไม่ควรมองข้าม เพราะประกาศระบุรายละเอียดค่อนข้างชัดว่าให้รู้เกี่ยวกับ

• วิสัยทัศน์
• พันธกิจ
• โครงสร้าง
• บทบาทและหน้าที่
• นโยบาย
• ภารกิจ
• แนวทางการดำเนินงานด้านนโยบาย
• ทั้งในปัจจุบันและอนาคต

ผู้สอบจึงควรแยกให้ได้ว่า

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีบทบาทในภาพรวมอย่างไร

และ

สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทำหน้าที่อะไรภายในกระทรวง

การเข้าใจส่วนนี้ยังช่วยเชื่อมไปยังข้อสอบเรื่องนโยบายและยุทธศาสตร์ เพราะสำนักงานปลัดกระทรวงมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนและประสานนโยบายและแผนของกระทรวง

เวลาอ่านควรทำแผนภาพสั้น ๆ เช่น

วิสัยทัศน์ → พันธกิจ → อำนาจหน้าที่ → หน่วยงาน → นโยบาย → แผนงาน

จะจำได้ง่ายกว่าการอ่านข้อมูลแต่ละหน้าแยกกัน

---

5. การวิเคราะห์นโยบาย แผนงาน โครงการ และงบประมาณ

หมวดสุดท้ายเป็น แกนวิชาชีพโดยตรงของนักวิเคราะห์นโยบายและแผน

ประกาศกำหนดให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ

• การวิเคราะห์นโยบายและแผน
• การวิเคราะห์แผนงาน
• การจัดทำแผนงานและโครงการ
• การวิเคราะห์โครงการ
• การวางแผนเชิงกลยุทธ์
• การบริหารแผนงานและโครงการ
• การติดตามและประเมินผล
• การจัดทำงบประมาณ

หมวดนี้ไม่ควรอ่านเป็นคำจำกัดความเพียงอย่างเดียว แต่ควรเข้าใจ กระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ

ตัวอย่างกรอบคิด:

วิเคราะห์สถานการณ์
↓
กำหนดปัญหา
↓
กำหนดเป้าหมาย
↓
กำหนดยุทธศาสตร์/แนวทาง
↓
จัดทำแผนงานและโครงการ
↓
กำหนดงบประมาณและตัวชี้วัด
↓
ดำเนินโครงการ
↓
ติดตามและประเมินผล

เมื่อเข้าใจวงจรนี้ จะช่วยเชื่อมหลายหัวข้อในประกาศเข้าด้วยกัน และรับมือกับโจทย์สถานการณ์ได้ดีกว่าการจำศัพท์แยกเป็นเรื่อง ๆ

---

ควรอ่านอะไรก่อน? แนะนำลำดับเตรียมสอบ

ถ้าเริ่มอ่านตั้งแต่วันนี้ ไม่จำเป็นต้องเรียงตามลำดับที่ประกาศเขียนไว้ทั้งหมด

สามารถแบ่งเป็น 4 ระยะได้ดังนี้

ระยะที่ 1: รู้จักหน่วยงานและปูพื้นฐานราชการ

เริ่มจาก

• กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
• สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
• วิสัยทัศน์ พันธกิจ โครงสร้าง และอำนาจหน้าที่
• กฎหมายและระเบียบราชการพื้นฐาน

เป้าหมายคือทำให้รู้ก่อนว่า “เรากำลังจะสอบเข้าไปทำงานในองค์กรอะไร และองค์กรนั้นมีหน้าที่อะไร”

ระยะที่ 2: อ่านยุทธศาสตร์และแผนจากใหญ่ไปเล็ก

เรียงจาก

1. ยุทธศาสตร์ชาติ
2. แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ
3. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13
4. แผนด้านการเกษตรและสหกรณ์
5. แผนและนโยบายของกระทรวง
6. แผนที่เกี่ยวข้องกับสำนักงานปลัดกระทรวง

อย่าเริ่มจากจำรายละเอียดทุกข้อ ให้เข้าใจโครงสร้างและความเชื่อมโยงก่อน

ระยะที่ 3: เก็บวิชาเฉพาะตำแหน่ง

เน้น

• วิเคราะห์นโยบาย
• การวางแผนเชิงกลยุทธ์
• การจัดทำโครงการ
• การบริหารโครงการ
• งบประมาณ
• การติดตามและประเมินผล

ส่วนนี้ควรทำโจทย์ควบคู่กับการอ่าน เพราะเป็นเนื้อหาที่ต้องใช้ความเข้าใจและการประยุกต์

ระยะที่ 4: เชื่อมข่าวและสถานการณ์เข้ากับนโยบาย

ก่อนสอบควรทบทวนสถานการณ์สำคัญด้าน

• เศรษฐกิจ
• สังคม
• การเมือง
• สิ่งแวดล้อม
• ภาคเกษตร
• นโยบายรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง

แล้วพยายามเชื่อมกลับไปยังยุทธศาสตร์และแผนที่อ่านมา

---

ใช้สรุปและข้อสอบฝึกทำอย่างไรให้คุ้มที่สุด?

จากขอบเขตสอบ จะเห็นว่าปริมาณเอกสารค่อนข้างมาก การอ่านเอกสารต้นฉบับทุกฉบับโดยไม่มีโครงอาจทำให้ใช้เวลามากเกินไป

แนวทางที่เหมาะคือ

อ่านสรุปเพื่อเห็นภาพ → อ่านเอกสารต้นฉบับในจุดสำคัญ → ทำข้อสอบ → กลับไปอุดจุดอ่อน

ในแพ็กเกจเตรียมสอบนักวิเคราะห์นโยบายและแผน สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ของ Sobdai มีการจัดเนื้อหาทบทวนแยกเป็นหมวด เช่น

• กฎหมาย
• นโยบายและแผน
• การบริหารราชการ
• องค์กรและภารกิจ
• การบริหารโครงการ

ตัวอย่างหัวข้อสรุปที่ใช้สำหรับทบทวนมีทั้งกฎหมายราชการ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 ยุทธศาสตร์ชาติ การจัดทำโครงการ และเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับนโยบายและการบริหารภาครัฐ

การแบ่งเป็นหมวดแบบนี้ช่วยให้ผู้สอบไม่ต้องอ่านทุกเรื่องแบบกระจัดกระจาย และสามารถกลับมาทบทวนเฉพาะหัวข้อที่ยังทำข้อสอบผิดได้ง่ายขึ้น

ข้อสำคัญ: สรุปและข้อสอบฝึกทำควรใช้เป็นเครื่องมือช่วยทบทวน ไม่ควรแทนประกาศรับสมัครและเอกสารต้นฉบับของหน่วยงาน โดยเฉพาะข้อมูลที่อาจมีการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลง

---

เทคนิคทำข้อสอบสำหรับขอบเขตที่กว้างแบบนี้

1. แยกคำว่า “ไม่ถูกต้อง / ยกเว้น / ข้อใดผิด” ให้ชัดก่อนเลือกคำตอบ
2. กฎหมายให้จำโครงสร้างและหลักเกณฑ์ ไม่ใช่จำเฉพาะคำ
3. ยุทธศาสตร์และแผนให้จำความสัมพันธ์ระหว่างระดับ
4. โจทย์โครงการให้คิดเป็นลำดับ ปัญหา → เป้าหมาย → กิจกรรม → ตัวชี้วัด → ผลลัพธ์
5. โจทย์สถานการณ์ให้แยกข้อเท็จจริงออกจากความคิดเห็น
6. ทำข้อผิดซ้ำจนตอบได้จากเหตุผล ไม่ใช่จำตำแหน่งตัวเลือก
7. จับเวลาเมื่อใกล้สอบจริง

---

เตรียมสอบตรงตามขอบเขตประกาศ

ผู้สมัครตำแหน่งนี้ต้องรับมือกับเนื้อหาหลายระดับ ตั้งแต่กฎหมายราชการไปจนถึงยุทธศาสตร์และสถานการณ์ด้านการเกษตร ดังนั้นการเตรียมตัวที่ดีไม่ใช่การอ่านเรื่องใดเรื่องหนึ่งให้ลึกที่สุด แต่คือการ จัดหมวดให้ครบและเชื่อมแต่ละเรื่องเข้าด้วยกัน

Sobdai มีแพ็กเกจเตรียมสอบ นักวิเคราะห์นโยบายและแผนปฏิบัติการ สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สำหรับใช้ทบทวนเนื้อหา ฝึกทำข้อสอบ และตรวจจุดที่ยังไม่แม่น

เลือกแพ็กเกจที่เกี่ยวข้องด้านล่างบทความเพื่อเริ่มฝึกทำข้อสอบได้ทันที

---

สรุป

นักวิเคราะห์นโยบายและแผน สป.กษ. ปี 2569 มี ภาค ข แบบข้อเขียน คะแนนเต็ม 200 คะแนน และสามารถจัดขอบเขตเตรียมสอบได้เป็น 5 กลุ่มหลัก

1. กฎหมายและระเบียบราชการ
2. ยุทธศาสตร์ชาติและแผนด้านการเกษตร
3. นโยบายรัฐบาลและสถานการณ์เศรษฐกิจ สังคม การเมือง และสิ่งแวดล้อม
4. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
5. การวิเคราะห์นโยบาย แผน โครงการ การติดตามประเมินผล และงบประมาณ

ถ้ามีเวลาจำกัด ให้เริ่มจาก รู้จักหน่วยงาน → ทำความเข้าใจโครงสร้างแผน → เก็บวิชาเฉพาะตำแหน่ง → ฝึกข้อสอบ → ทบทวนสถานการณ์ปัจจุบัน

และควรตรวจขอบเขตสอบจากประกาศต้นฉบับอีกครั้งก่อนวันสอบเสมอ