สอบ ก.พ. ภาค ก คืออะไร? สอบวิชาอะไร ผ่านกี่คะแนน ใช้ทำอะไรได้บ้าง

สรุปสั้น ๆ: “สอบ ก.พ. ภาค ก” คือการสอบ ความรู้ความสามารถทั่วไปของสำนักงาน ก.พ. ใช้เป็นด่านพื้นฐานสำหรับการสมัครสอบข้าราชการพลเรือนสามัญในหลายตำแหน่ง

ข้อสอบมี 3 วิชา รวม 200 คะแนน และต้องผ่านเกณฑ์ของ แต่ละวิชา ไม่ใช่เพียงทำคะแนนรวมให้สูงพอ

สำหรับคนที่เพิ่งเริ่มสนใจสอบราชการ คำว่า

“ต้องมี ก.พ.”
“ผ่านภาค ก หรือยัง?”
“ใช้ใบ ก.พ. สมัครได้ไหม?”

เป็นคำที่เจอบ่อยมากในประกาศรับสมัคร

แต่จริง ๆ แล้ว “ภาค ก” คืออะไร? ต้องสอบวิชาไหน? ต้องได้กี่คะแนนถึงผ่าน? และเมื่อสอบผ่านแล้วสามารถนำไปใช้ทำอะไรต่อได้บ้าง?

บทความนี้สรุปตั้งแต่พื้นฐานให้เข้าใจในครั้งเดียว

หากยังสับสนว่า ภาค ก ภาค ข และภาค ค ต่างกันอย่างไร สามารถอ่าน สอบราชการ ภาค ก ภาค ข ภาค ค ต่างกันอย่างไร? ก่อนหรือหลังบทความนี้ได้

ภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. มี 3 วิชา รวม 200 คะแนน และต้องผ่านเกณฑ์แยกเป็นรายวิชา

---

สอบ ก.พ. ภาค ก คืออะไร?

ชื่อทางการคือ

การสอบเพื่อวัดความรู้ความสามารถทั่วไปของสำนักงาน ก.พ.

หรือที่คนทั่วไปเรียกว่า

“สอบ ก.พ. ภาค ก”

หน้าที่ของการสอบคือวัดความรู้และความสามารถพื้นฐานที่ใช้ในการเข้ารับราชการ ไม่ได้ทดสอบความรู้เฉพาะของตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง

จึงแตกต่างจาก

• ภาค ก → วัดความรู้ความสามารถทั่วไป
• ภาค ข → วัดความรู้ความสามารถเฉพาะตำแหน่ง
• ภาค ค → วัดความเหมาะสมกับตำแหน่ง

โดยทั่วไปสำนักงาน ก.พ. เป็นผู้ดำเนินการสอบภาค ก ส่วนการสอบภาค ข และภาค ค เมื่อมีตำแหน่งว่าง จะเป็นหน้าที่ของส่วนราชการที่เปิดรับสมัคร

---

สอบ ก.พ. ภาค ก มีทั้งหมดกี่วิชา?

หลักสูตรภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. มี 3 วิชา คะแนนเต็มรวม 200 คะแนน

แต่จุดสำคัญคือ

การสอบผ่านไม่ได้ดูเพียงคะแนนรวม 200 คะแนน

ผู้สอบต้องผ่าน เกณฑ์ของแต่ละวิชา ตามที่สำนักงาน ก.พ. กำหนดด้วย

---

1. วิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ 100 คะแนน

วิชานี้มีคะแนนมากที่สุดในภาค ก

เนื้อหาหลักสามารถแบ่งได้เป็น 3 ส่วน

การคิดวิเคราะห์เชิงภาษา

เช่น

• การใช้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร
• การอ่านจับใจความ
• การหาประเด็นสำคัญ
• การสรุปความ
• การตีความบทความหรือข้อความ
• การใช้เหตุผลจากข้อมูลที่กำหนด

โจทย์ลักษณะนี้ไม่ได้วัดเพียงว่า “อ่านภาษาไทยได้หรือไม่”

แต่ดูว่าเราสามารถแยกข้อมูลสำคัญและสรุปเหตุผลจากข้อความได้แค่ไหน

การคิดวิเคราะห์เชิงนามธรรม

เป็นการหาความสัมพันธ์และข้อสรุปจาก

• คำ
• ข้อความ
• สัญลักษณ์
• รูปภาพ
• สถานการณ์
• แบบจำลอง

หัวใจคือการหา Pattern หรือความสัมพันธ์ แล้วเลือกข้อสรุปที่สมเหตุสมผล

การคิดวิเคราะห์เชิงปริมาณ

เกี่ยวข้องกับ

• คณิตศาสตร์เบื้องต้น
• การคำนวณ
• การเปรียบเทียบข้อมูล
• การวิเคราะห์เชิงปริมาณ
• การประเมินความเพียงพอของข้อมูล

ดังนั้นคำที่หลายคนใช้ว่า “คณิต ก.พ.” จริง ๆ เป็นเพียงส่วนหนึ่งของ วิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์

---

วิชาคิดวิเคราะห์ ต้องได้กี่คะแนนถึงผ่าน?

เกณฑ์ขึ้นอยู่กับระดับวุฒิที่เข้าสอบ

ถ้าคิดจากคะแนนเต็ม 100

ระดับต่ำกว่าปริญญาตรีและปริญญาตรี

ต้องได้อย่างน้อย 60 คะแนน

ระดับปริญญาโท

ต้องได้อย่างน้อย 65 คะแนน

---

2. วิชาภาษาอังกฤษ 50 คะแนน

ภาษาอังกฤษใช้วัดความสามารถพื้นฐานด้านการสื่อสาร

หัวข้อหลักครอบคลุมเรื่อง เช่น

• คำศัพท์
• สำนวน
• โครงสร้างประโยค
• ความหมายตามบริบท
• Reading Comprehension
• การทำความเข้าใจข้อความหรือบทความ
• ความสามารถด้านการเขียนในระดับพื้นฐาน

ดังนั้นการเตรียมภาษาอังกฤษไม่ควรจำศัพท์เพียงอย่างเดียว

ควรฝึก

ศัพท์ + Grammar + Context + Reading

ควบคู่กัน

---

ภาษาอังกฤษต้องได้กี่คะแนนถึงผ่าน?

สำนักงาน ก.พ. กำหนดให้ทุกระดับต้องได้

ไม่น้อยกว่าร้อยละ 50

ภาษาอังกฤษเต็ม 50 คะแนน

ดังนั้นคิดเป็น

อย่างน้อย 25 คะแนนจาก 50 คะแนน

จุดนี้สำคัญมาก เพราะต่อให้วิชาอื่นทำคะแนนได้สูง แต่ถ้าภาษาอังกฤษต่ำกว่าเกณฑ์ ก็ยังไม่ถือว่าผ่านภาค ก

---

3. วิชาความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี 50 คะแนน

วิชานี้วัดพื้นฐานที่ผู้ปฏิบัติราชการควรเข้าใจ

สำนักงาน ก.พ. ระบุเนื้อหาครอบคลุมเรื่อง เช่น

• ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน
• หลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี
• วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง
• หน้าที่และความรับผิดในการปฏิบัติหน้าที่ราชการ
• เจตคติและจริยธรรมสำหรับข้าราชการ

ดังนั้นอย่ามองว่าเป็นเพียง “วิชากฎหมาย”

เพราะโจทย์สามารถวัดทั้งความรู้เรื่องระบบราชการ หลักการทำงานของรัฐ และพฤติกรรมที่เหมาะสมของข้าราชการ

---

วิชาข้าราชการที่ดี ต้องได้กี่คะแนนถึงผ่าน?

เกณฑ์คือ

ไม่น้อยกว่าร้อยละ 60

คะแนนเต็ม 50 คะแนน

คิดเป็น

อย่างน้อย 30 คะแนนจาก 50 คะแนน

---

สรุปคะแนนผ่านภาค ก แบบจำง่าย

สำหรับระดับปริญญาโท ความแตกต่างสำคัญคือ วิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ต้องได้ไม่น้อยกว่า 65%

จำให้ดี: ไม่ใช่ว่าได้คะแนนรวม 120 จาก 200 แล้วจะผ่านทันที เพราะต้องผ่านเกณฑ์ของแต่ละวิชาด้วย

ตัวอย่าง

ผู้สอบได้

• คิดวิเคราะห์ 80
• อังกฤษ 24
• ข้าราชการที่ดี 40

รวมถึง 144 คะแนน

แต่ภาษาอังกฤษได้เพียง 24/50 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ 50%

จึง ยังไม่ผ่าน

---

ภาค ก สมัครสอบได้ในระดับวุฒิอะไรบ้าง?

สำนักงาน ก.พ. เปิดการสอบภาค ก ตามระดับวุฒิหลัก ได้แก่

1. ปวช. หรือเทียบเท่า
2. ปวท. / อนุปริญญา / ปวส. หรือเทียบเท่า
3. ปริญญาตรี หรือเทียบเท่า
4. ปริญญาโท หรือเทียบเท่า

จึงควรเลือกสมัครระดับให้ตรงกับคุณวุฒิและเส้นทางตำแหน่งที่ต้องการใช้ผลสอบ

---

Paper & Pencil กับ e-Exam ต่างกันอย่างไร?

ปัจจุบันคนที่พูดถึง “สอบ ก.พ.” มักจะเจออย่างน้อยสองรูปแบบหลัก

Paper & Pencil

เป็นการสอบแบบกระดาษ

ผู้สอบทำข้อสอบและระบายคำตอบตามระบบที่สำนักงาน ก.พ. กำหนด

e-Exam

เป็นการสอบด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์

หลักการสำคัญยังคงเป็นการวัดความรู้ความสามารถทั่วไปของสำนักงาน ก.พ. เช่นเดียวกัน แต่รูปแบบการทำข้อสอบและการจัดรอบสอบแตกต่างกัน

สำนักงาน ก.พ. ยังมี ภาค ก สำหรับส่วนราชการต่าง ๆ หรือภาค ก พิเศษ ในบางกรณีด้วย

ดังนั้นก่อนสมัครควรอ่านประกาศของรอบนั้นเสมอ เพราะกำหนดการ จำนวนที่นั่งสอบ และกระบวนการสมัครอาจต่างกัน

---

สอบผ่านภาค ก แล้วได้อะไร?

เมื่อผ่านตามเกณฑ์และดำเนินการตามเงื่อนไขของสำนักงาน ก.พ. แล้ว ผู้สอบสามารถได้รับ

หนังสือรับรองผลการสอบผ่านการวัดความรู้ความสามารถทั่วไปของสำนักงาน ก.พ.

หรือที่หลายคนเรียกง่าย ๆ ว่า

“ใบ ก.พ.”

ปัจจุบันผู้สอบผ่านสามารถพิมพ์หนังสือรับรองผ่านระบบของสำนักงาน ก.พ. ตามกำหนดของแต่ละรอบสอบ

หนังสือรับรองนี้ใช้เป็นหลักฐานว่าผ่านการวัดความรู้ความสามารถทั่วไปตามระดับที่ระบุไว้

---

ใบ ก.พ. ใช้ทำอะไร?

ประโยชน์หลักคือใช้เป็นคุณสมบัติในการสมัครสอบแข่งขันของส่วนราชการที่ประกาศกำหนดให้ผู้สมัครต้อง

“เป็นผู้สอบผ่านการวัดความรู้ความสามารถทั่วไปของสำนักงาน ก.พ.”

เมื่อมีหน่วยงานเปิดตำแหน่ง เช่น

• นักวิเคราะห์นโยบายและแผน
• นักทรัพยากรบุคคล
• นักวิชาการศึกษา
• นักวิชาการเงินและบัญชี
• นิติกร
• ตำแหน่งข้าราชการพลเรือนอื่นตามประกาศ

ผู้สมัครต้องตรวจว่า

1. ตำแหน่งรับวุฒิอะไร
2. เรามีวุฒิตรงหรือไม่
3. ต้องผ่านภาค ก หรือไม่
4. ต้องใช้ผลภาค ก ระดับใด

แล้วจึงสมัครสอบ ภาค ข เฉพาะตำแหน่ง ของหน่วยงานนั้นต่อไป

สำคัญ: มีใบ ก.พ. ไม่ได้หมายความว่าสมัครได้ทุกตำแหน่ง เพราะยังต้องมีวุฒิ สาขาวิชา และคุณสมบัติเฉพาะตามประกาศรับสมัครด้วย

หากต้องการเข้าใจเรื่องนี้เพิ่มเติม สามารถอ่าน ไม่มีใบ ก.พ. สมัครราชการได้ไหม? งานไหนสมัครได้ และงานไหนต้องใช้ผลสอบภาค ก

---

ใบ ก.พ. มีวันหมดอายุไหม?

ตามหลักเกณฑ์ของสำนักงาน ก.พ. หนังสือรับรองผลการสอบผ่านภาค ก

สามารถใช้ได้ตลอดไป เว้นแต่ ก.พ. จะกำหนดเป็นอย่างอื่น

จึงไม่ใช่ใบรับรองที่ต้องกลับมาสอบใหม่ทุกปีเพียงเพราะเวลาผ่านไป

อย่างไรก็ตาม เวลานำไปสมัครสอบ ต้องตรวจสอบด้วยว่า

• ระดับผลสอบภาค ก ตรงตามประกาศหรือไม่
• คุณวุฒิของเราตรงหรือไม่
• หน่วยงานกำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติมหรือไม่

ให้ยึดประกาศรับสมัครในครั้งนั้นเป็นหลักเสมอ

---

ภาค ก ระดับสูงกว่า ใช้สมัครระดับต่ำกว่าได้ไหม?

ตามหลักเกณฑ์ของสำนักงาน ก.พ. หนังสือรับรองผลภาค ก ในระดับวุฒิที่สูงกว่า สามารถนำไปใช้ในการสอบแข่งขันในระดับวุฒิที่ต่ำกว่าได้

ตัวอย่างเช่น หากประกาศยอมรับตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว ผู้ที่ผ่านภาค ก ระดับปริญญาโทอาจนำผลไปใช้กับตำแหน่งที่รับระดับปริญญาตรีได้

แต่ต้องไม่ลืมว่า

“ผ่านภาค ก ระดับสูงกว่า” ไม่ได้แทนคุณวุฒิเฉพาะของตำแหน่ง

หากตำแหน่งต้องการวุฒิหรือสาขาเฉพาะ ผู้สมัครก็ยังต้องมีคุณวุฒินั้นตามประกาศอยู่ดี

---

สอบผ่านภาค ก แล้ว ต้องทำอะไรต่อ?

ภาค ก ไม่ใช่จุดสิ้นสุดของการสอบราชการ

สำหรับเส้นทางสอบแข่งขันข้าราชการพลเรือนสามัญโดยทั่วไป สามารถมองเป็น

สอบผ่านภาค ก
↓
ติดตามตำแหน่งที่เปิดรับสมัคร
↓
ตรวจวุฒิและคุณสมบัติ
↓
สมัครสอบภาค ข เฉพาะตำแหน่ง
↓
ผ่านภาค ข
↓
เข้าสู่ภาค ค / การประเมินความเหมาะสม
↓
ขึ้นบัญชีและเข้าสู่กระบวนการเรียกบรรจุตามเงื่อนไขของหน่วยงาน

สามารถติดตาม ข่าวรับสมัครราชการล่าสุด เพื่อหาตำแหน่งที่กำลังเปิดรับได้

---

แล้วทุกงานราชการต้องใช้ภาค ก ไหม?

ไม่ใช่

นี่เป็นจุดที่มือใหม่สับสนมาก

คำว่า “งานราชการ” ในชีวิตประจำวันอาจหมายรวมถึงหลายระบบ เช่น

• ข้าราชการพลเรือนสามัญ
• พนักงานราชการ
• ลูกจ้าง
• การสอบท้องถิ่น
• หน่วยงานที่มีระบบบริหารบุคคลเฉพาะ

ระบบเหล่านี้ไม่ได้ใช้ผลภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. เหมือนกันทั้งหมด

ดังนั้นอย่าตัดสินจากคำว่า “หน่วยงานราชการ”

ให้เปิดประกาศแล้วค้นคำว่า

“ผู้สอบผ่านการวัดความรู้ความสามารถทั่วไปของสำนักงาน ก.พ.”

หากประกาศกำหนดไว้ จึงต้องมีผลสอบตามระดับและเงื่อนไขนั้น

---

ถ้าจะเริ่มเตรียมสอบภาค ก ควรอ่านอะไรก่อน?

สำหรับมือใหม่ แนะนำให้เริ่มจากทำความเข้าใจโครงข้อสอบก่อน แล้วลองทำข้อสอบเพื่อหา Baseline ของตัวเอง

ตัวอย่างเช่น

ถ้าคิดวิเคราะห์อ่อน

เน้น

• อ่านจับใจความ
• อนุกรม / ความสัมพันธ์
• เงื่อนไขและเหตุผล
• คณิตศาสตร์พื้นฐาน
• การวิเคราะห์ข้อมูล

ถ้าภาษาอังกฤษอ่อน

เน้น

• Vocabulary
• Grammar
• Context
• Reading Comprehension

และควรทำทุกวัน เพราะภาษาเป็นทักษะที่ใช้เวลาสะสม

ถ้าข้าราชการที่ดีอ่อน

เริ่มทำความเข้าใจภาพรวมกฎหมายก่อน

กฎหมายนี้มีไว้ทำอะไร → ใครมีอำนาจ → ขั้นตอนคืออะไร → มีข้อยกเว้นอะไร

แล้วจึงฝึกข้อสอบ

---

อย่ารอ “อ่านครบ” แล้วค่อยทำข้อสอบ

หนึ่งในวิธีเตรียมตัวที่เสียเวลาคือ

อ่านหนังสือให้ครบทุกบทก่อน แล้วค่อยเริ่มทำโจทย์

เพราะเราอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์โดยยังไม่รู้เลยว่าเรื่องไหนตัวเองทำได้จริง

วิธีที่เหมาะกว่าคือ

อ่าน → ทำโจทย์ → ดูข้อผิด → กลับไปอ่าน → ทำใหม่

ตัวอย่าง

ถ้าทำข้อสอบภาษาอังกฤษผ่านเกณฑ์อยู่แล้ว แต่คิดวิเคราะห์ได้เพียง 45/100

แสดงว่าเวลาช่วงต่อไปควรเพิ่มน้ำหนักไปที่การคิดวิเคราะห์

การเตรียมสอบจึงควรอิง จุดอ่อนของเรา ไม่ใช่อ่านทุกวิชาด้วยเวลาเท่ากันเสมอ

---

คำถามที่พบบ่อย

ภาค ก เต็มกี่คะแนน?

รวม 200 คะแนน แบ่งเป็นคิดวิเคราะห์ 100 คะแนน ภาษาอังกฤษ 50 คะแนน และความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี 50 คะแนน

ปริญญาตรีต้องได้กี่คะแนนถึงผ่าน?

ต้องผ่านเป็นรายวิชา ได้แก่ คิดวิเคราะห์อย่างน้อย 60/100, ภาษาอังกฤษอย่างน้อย 25/50 และข้าราชการที่ดีอย่างน้อย 30/50

ถ้าคะแนนรวมเกิน 60% แต่ตกภาษาอังกฤษ ผ่านไหม?

ไม่ผ่าน เพราะสำนักงาน ก.พ. กำหนดเกณฑ์แยกแต่ละวิชา

สอบ ก.พ. ผ่านแล้วได้บรรจุเลยไหม?

ไม่ใช่ การสอบผ่านภาค ก เป็นเพียงส่วนหนึ่งของกระบวนการ ยังต้องสมัครตำแหน่งที่เปิดรับและผ่านการสอบ/ประเมินตามหลักเกณฑ์ของหน่วยงานนั้นด้วย

ใบ ก.พ. ใช้ได้กี่ปี?

ตามหลักเกณฑ์ของสำนักงาน ก.พ. ใช้ได้ตลอดไป เว้นแต่ ก.พ. จะกำหนดเป็นอย่างอื่น

มีใบ ก.พ. แล้วสมัครได้ทุกกระทรวงไหม?

ไม่ได้โดยอัตโนมัติ ต้องตรวจว่าตำแหน่งนั้นรับวุฒิของเรา สาขาของเราตรง และยอมรับผลภาค ก ในระดับที่เรามีหรือไม่

Paper & Pencil กับ e-Exam อันไหนดีกว่า?

เป้าหมายของทั้งสองแบบคือการวัดความรู้ความสามารถทั่วไปของสำนักงาน ก.พ. เหมือนกัน ความเหมาะสมจึงขึ้นกับรอบสอบ ที่นั่งสอบ รูปแบบที่ผู้สมัครถนัด และเงื่อนไขของประกาศในปีนั้น

---

สรุป

ถ้าต้องจำเรื่องภาค ก ให้เหลือเพียงภาพเดียว ให้จำว่า

ภาค ก = ความรู้ความสามารถทั่วไป

ประกอบด้วย

คิดวิเคราะห์ 100
+
ภาษาอังกฤษ 50
+
ข้าราชการที่ดี 50

รวม 200 คะแนน

สำหรับระดับปริญญาตรี เกณฑ์ผ่านคือ

60 + 25 + 30 ตามเกณฑ์รายวิชา

ไม่ใช่การนำคะแนนทุกวิชามารวมแล้วดูเพียงคะแนนรวม

เมื่อสอบผ่านแล้ว จะได้หลักฐานสำหรับใช้สมัครตำแหน่งที่กำหนดผลภาค ก จากนั้นจึงเดินต่อไปยังการสอบ ภาค ข เฉพาะตำแหน่ง และ ภาค ค ตามกระบวนการของหน่วยงาน

ดังนั้นภาค ก ไม่ใช่ “ข้อสอบที่ทำให้ได้เป็นข้าราชการทันที”

แต่เป็น หนึ่งในประตูสำคัญที่เปิดโอกาสให้สมัครสอบข้าราชการพลเรือนสามัญได้กว้างขึ้น